نانوذرات زیست تخریب پذیر پلی مری به دلیل انکپسوله شدن بهتر، رهاسازی کنترل شده، سمیت پایین و در دسترس بودن زیستی در انتقال دارو بسیار مورد توجه اند. انکپسوله شدن مواد دارویی در نانوذرات پلی مری می تواند اثرات درمانی چنین ترکیباتی را بهبود دهد. پلی مرها به دو دسته ی طبیعی و سنتزی تقسیم می شوند. کیتوزان به عنوان یک پلی مر طبیعی می تواند کاربردهای زیادی را در دارورسانی داشته باشد. هدف این مطالعه بهینه سازی تولید نانوذرات کیتوزان برای استفاده در انتقال دارو می باشد. نانوذرات کیتوزان بر اساس روش ionic gelation تهیه و تعیین ویژگی شدند. مورفولوژی نانوذرات تشکیل شده و توزیع اندازه ی ذره، بار سطحی و شاخص پراکندگی (PDI) آنها تعیین شدند. طیف FTIR در مورد نمونه های لیوفیلیزه ثبت شد و تشکیل نانوذرات را اثبات کرد. تحقیق حاضر نشان داده که اندازه ی ذرات و پتانسیل زتا را می توان با تغییر شرایط از جمله استفاده از نسبت های مختلف وزنی و حجمی کیتوزان و تنظیم pH کنترل نمود.

مقدمه: با توجه به استفادۀ گسترده از نانوذرات به عنوان یک مادۀ ضدمیکروبی قوی در پوشش های مواد غذایی و احتمال آثار سمی سلولی آن ها بر بدن و یا مصرف تصادفی این مواد سمی، این مطالعه انجام شد. هدف از این مطالعه بررسی سمیت سلولی کیتوزان و نانوذرات کیتوزان در شرایط آزمایشگاهی است. مواد و روش­ها: مطالعۀ حاضر یک مطالعۀ مقطعی است که در سال 1399 در آزمایشگاه گروه بهداشت و کنترل مواد غذایی دانشکدۀ دامپزشکی دانشگاه شیراز صورت گرفت. برای بررسی ویژگی های این نانوذرات از روش های طیف سنجی پراش پرتو ایکس (XRD) و طیف سنجی مادون قرمز تبدیل فوریه (FTIR) استفاده گردید. به منظور بررسی اثر سمیت سلولی کیتوزان و نانوکیتوزان، دو ردۀ سلولی HT-29 (لاین سرطان کولون) و Vero (لاین اپیتلیال کلیۀ میمون) به کار گرفته شد؛ سپس آزمون سمیت سلولی با روش MTT‏‏ و بررسی آپوپتوز سلولی با استفاده از روش رنگ آمیزی آکریدین ‎اورنج و اتیدیوم برماید صورت گرفت. یافته­ های پژوهش: برای آنالیز آماری از واریانس یک طرفه و آزمون t مستقل با استفاده از نرم افزار SPSS vol. 19 استفاده گردید. حداکثر مقادیر طیف سنج پراش اشعۀ ایکس نانوذرات کیتوزان در زاویۀ θ2 در 20 درجه دیده شد. پیک ظاهرشده در عدد موجی cm-1 1530 به ارتعاش کششی N-O-P مربوط بود. در نمودار طیفی کیتوزان ارتعاش خمشی گروه عاملی N-H در عدد موجی cm-1 1542 ظاهر گردید، درحالی که در طیف نانوذرات کیتوزان سنتز شده ارتعاش خمشی N-H در cm-1 1646 دیده شد. نتایج به دست آمده نشان داد که سمیت سلولی کیتوزان در سلول های HT-29 و Vero با افزایش زمان و غلظت نانوذرات، افزایش یافته است. بحث و نتیجه گیری: ازآنجاکه با افزایش زمان و افزایش غلظت نانوذرات، سمیت در سلول ها بیشتر مشاهده گردید؛ بنابراین، زمان و غلظت نانوذرات کیتوزان در ایجاد سمیت سلولی اهمیت دارد. با توجه به آثار سمی این نانوذرات بر روی سلول های سرطانی‏، این ذرات می تواند در درمان سرطان استفاده شود که نیازمند مطالعات بیشتری در این زمینه است.

سابقه و هدف: سالمونلا انتریتیدیس منجر به ایجاد انواع مختلف عفونت های در انسانی و حیوانی می شود. برای از بین بردن عفونت های ناشی آن از آنتی بیوتیک های مختلفی استفاده می شود، اما به دلیل ایجاد مقاومت آنتی بیوتیکی استفاده از نانوذرات به عنوان جایگزین های مناسب مورد توجه بوده است. نانوذرات کیتوزان به دلیل داشتن وزن مولکولی پایین، زیست تخریب پذیر بودن گزینه مناسبی برای راه برد های مورد نظر می باشد. هدف از این پژوهش بررسی خاصیت ضد باکتریایی نانوذرات کیتوزان علیه سالمونلا انتریتیدیس بود. مواد و روش ها: با تهیه سویه استاندارد از باکتری از تکنیک مولکولی PCR برای تایید این باکتری استفاده شد. در ادامه مراحل از روش ژلی شدن یونی (Ionic gelation) برای تولید نانوذرات کیتوزان و از روش های Hole-Plate و رقت لوله ای برای بررسی خاصیت ضد میکروبی نانوذرات کیتوزان به همراه آنتی بیوتیک ها استفاده گردید. سپس برای ارزیابی نانوذرات از تکنیک های آنالیز زتا، پراکنگی نوری دینامیک و میکروسکوپ الکترونی استفاده شد. یافته ها: با مشخص شدن باند 214 بازی حضور باکتری تایید گردید. با بررسی نتایج پراکندگی نوری دینامیک (nm 111. 7)، آنالیز زتا (mV 20. 8) و میکروسکوپی (nm 200>) نانوذرات کیتوزان با وزن مولکولی پایین تولید شد. قطر هاله عدم رشد در غلظت های مختلف نشان دادند که نانوذرات کیتوزان و آنتی بیوتیک ها عملکرد موثر و بالایی علیه باکتری دارد و همچنین در روش رقت لوله ای این نتیجه تایید شد. نتیجه گیری: ارتباط معنی داری بین مقاومت نانوذرات کیتوزان و آنتی بیوتیک ها علیه باکتری وجود دارد. همچنین خاصیت ضد باکتریایی نانوذرات نسبت به آنتی بیوتیک های بیشتر بوده که می توان نتیجه گرفت از نانودرات کیتوزان برای مقابله با بیماری ها و از بین بردن گونه های مقاوم باکتریایی استفاده کرد.

لیستریا مونوسیتوژنز عامل بیماری لیستریوز است که عوارض زیادی به خصوص در زنان باردار دارد. با توجه به مقاومت آنتی بیوتیکی این باکتری، تلاش های زیادی برای معرفی ترکیبات دارویی مختلف از جمله نانوذرات مبتنی بر ترکیبات بیولوژیکی صورت گرفته است. این تحقیق با هدف بررسی مکانیسم اثر نانوذرات کیتوزان بر لیستریا مونوسایتوژنز در بدن یک موجود زنده انجام شد. سویه استاندارد لیستریا مونوسایتوژنز (ATCC 7644) در آزمایشگاه بیمارستان دی (ایران) تهیه و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. باکتری ها بر اساس آزمایش های بیوشیمیایی مورد بررسی قرار گرفتند. سپس فعالیت ضد باکتریایی غلظت های 4. 88 تا 5000 میکروگرم بر میلی لیتر نانوذرات کیتوزان در برابر استاندارد لیستریا مونوسیتوژنز (ATCC 7644) با روش هایی مورد بررسی و کمترین غلظت های بازدارنده و باکتری کشی (به ترتیب MIC و MBC) محاسبه شد. اثرات غلظت های مختلف نانوذرات و آمپی سیلین در موش های آلوده به باکتری نیز مورد بررسی قرار گرفت. در موش های آلوده، اثر درمانی با افزایش غلظت نانوذرات افزایش یافت و غلظت 156. 25 میکروگرم بر میلی لیتر در مقایسه با سایر تیمارها مؤثرترین بود. همچنین، آمپی سیلین (10 میکروگرم) و نانوذرات کیتوزان با غلظت 39. 06 میکروگرم بر میلی لیتر تقریباً اثر درمانی مشابهی داشتند. با شناسایی به موقع آلودگی لیستریا در زنان باردار و استفاده مناسب از نانوذرات کیتوزان به جای داروهای رایج، می توان راه حل جدیدی برای درمان لیستریوز پیدا کرد.

در حال حاضر یکی از مرسوم ترین روش های استعمال دارو، مصرف خوراکی آن است. که نسبت به سایر روش های معمول مانند تزریق وریدی یا عضلانی راحت تر و بدون درد است. اما اثربخشی داروها در این شرایط به دلیل رفتارهای فارماکوکینیتیک ضعیف از جمله فراهمی زیستی کم، محیط شدیداً اسیدی معده و آنزیم های موجود در آن و همچنین با توجه به ساختارهای حساس مولکول های دارویی که ناشی از گروه های عاملی آنها است، بسیار محدود است. بنابراین نیاز است داروها در طول مسیر تا رسیدن به مقصد تحویل دارو محافظت شوند. با توجه به محیطی که در طول لوله گوارش وجود دارد مانند اختلاف زیادی که در PH معده و روده وجود دارد، می توان نانوحامل هایی طراحی کرد که در محیط اسیدی معده مقاوم بوده و تغییرات زیادی از خود نشان ندهند اما در محیط بازی روده دستخوش تغییر شوند و بالعکس. کیتوزان (CS) که یک پلی ساکارید کاتیونی است، به دلیل ویژگی های چسبندگی مخاطی ذاتی و توانایی تعدیل یکپارچگی اتصالات سخت اپیتلیال به طور برگشت پذیر، به صورت گسترده ای مورد توجه قرار گرفته است و نیز به دلیل ویژگی هایی از قبیل زیست سازگاری، زیست تخریب پذیری، پایداری بهتر، سمیت کم، روش های آماده سازی ساده و ملایم و ارایه راهکارهای متنوع برای انتقال دارو، بهینه سازی تولید نانوذرات کیتوزان برای انتقال خوراکی مورد بررسی قرار گرفته است. نانوذرات کیتوزان براساس روش های مختلفی تهیه و تعیین ویژگی می شوند. در این بررسی مشتقات کیتوزان مانند کیتوزان تیوله و کیتوزان کربوکسیله نیز برای افزایش اثربخشی در جذب خوراکی داروها، کنترل مؤثر دوز و همچنیت تکرار دوز کمتر و نیز عوارض جانبی به نسبت کم مورد مطالعه قرار گرفته است. در دو دهه گذشته تحقیقات روی نانوذرات کیتوزان گسترش یافته و برای کاربردهای دارویی مختلف مورد توجه قرار گرفته است. در این مطالعه، سنتز نانوذرات کیتوزان، روش های مختلف سنتز، مشتقات کیتوزان و ویژگی های آنها و همچنین کاربردهای گسترده آنها به عنوان حامل های تحویل دهانی دارو و اثرات آنها بر انتقال دارو مورد بررسی قرار گرفته است. هدف از این مطالعه توسعه بیشتر این نانوذرات به عنوان حامل درمانی و تشخیصی مؤثر در آینده است.

سابقه و هدف: کیتوزان نوعی پلیمر تجزیه پذیر و زیست سازگار است که برای رژیم غذایی انسان بی خطر محسوب می شود. نانوذرات (NP) تهیه شده با مشتقات کیتوزان معمولاً دارای بار سطحی مثبت و خاصیت چسبندگی مخاطی هستند، به گونه ای که می توانند به غشاهای مخاط بچسبند و محموله دارو را به روش آزاد سازی پایدار آزاد کنند. هدف از این مطالعه آماده سازی فرمولاسیون های مختلف از کیتوزان و غلظت های متفاوت از عوامل اتصال دهنده برای دستیابی به پایدارترین و زیست سازگارترین نانوذره بود که توسط FITC در شرایط in vitro نشان دار شده بود. روش بررسی: به منظور بررسی بهتر علاوه بر کیتوزان از کربوکسی متیل کیتوزان استفاده شد. برای تهیه نانوذرات از روش ژل شدن یونی استفاده شد همچنین غلظتهای مختلف تری پلی فسفات به عنوان عامل اتصال دهنده مورد استفاده قرار گرفت. به علاوه سنتز کیتوزان نشاندار شده با FITC در ترکیبی از زمان، pH، غلظت های مختلف نمک و آنزیم به منظور تولید نانوذرات پایدار برای دارورسانی به روده مورد بررسی قرار گرفت. خصوصیات فیزیکی نانوذرات با استفاده از DLS، TEM و اتصلات کوالان توسط FTIR بررسی شد. یافته ها: اندازه نانوذرات توسط میکروسکوپ الکترونی عبوری (TEM) حدود 50± 100 بود. قطر هیدرودینامیکی توسط DLS حدود 50± 150 نانومتر اندازه گیری شد. در FTIR اتصال کووالان FITCبه نانوذرات کیتوزان تایید شد، و از طیف سنجی UV به منظور تایید کونژوگاسیون استفاده شد که نتیجه اتصال بیش از 70% بود. نتیجه گیری: تمام یافته ها حاکی از آن است که نانوذرات کیتوزان نشاندار با FITC در آینده می تواند به عنوان یک عامل مفید برای تشخیص و درمان سرطان روده مورد استفاده قرار گیرد. با این حال تحقیقات بیشتری برای ارائه شواهد بیشتر در مورد پایداری این نانوذرات در شرایط in vivo لازم است.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.